...Müslüman bir entelektüel sorumluluğu içinde gezme imkânı bulduğum ülkelerin sosyal ve siyasal yapılarına insan davranışlarına ve alışkanlıklarına eşyaya çevreye ve tabiata bakış açılarına kısaca medeniyet tasavvurlarına dair ipuçları yakalamaya çalıştım. Kâh imrendim kâh isyan ettim kâh ağladım kâh eleştirdim. Ama genelde kendi yetiştiğim iklimle gezdiğim farklı iklimleri hep kıyasladım. Ancak vardığım sonuç bundan tam 150 yıl önce Tanzimat'ın meşhur şairi Ziya Paşa'nın gezilerinin sonunda vardığı sonuçtan farklı değildi. Anlaşılan 150 yıldır bu topraklarda pek de bir şey değişmemişti:"Diyar-ı küfrü gezdim beldeler kâşâneler gördümDolaştım mülk-i İslamı bütün virâneler gördüm."