Tarihsel süreçte dil incelemeleri, geleneksel dönemde özel dilbilim,
modern dönemde ise genel dilbilim paradigması temelinde de yürütülmüştür.
Bu paradigmatik dönüşüm, morfoloji alanında metodolojik, kuramsal
ve kavramsal değişime yol açmıştır. Geleneksel dönemde Arap
morfolojisi de özel dilbilim ekseninde ele alınmış ve bu dönemde kullanılan
paradigma, metodoloji ve kavramsal çerçeve modern döneme
kadar korunmuştur. Modern dönemde ise Arap morfolojisi genel morfolojinin
yöntem, kuram ve kavramları ışığında yeniden incelenmiştir.
Bu çalışmanın konusu, modern Arap morfolojisi araştırmalarında gerçekleşen
paradigmatik, metodolojik ve kavramsal değişimdir. Amaç, bu
değişiminin genel çerçevesini ortaya koymak, Arap morfolojisini genel
morfoloji perspektifinden incelemektir. Bu doğrultuda Arap morfolojisinin
yapısındaki ve öğretimi alanındaki değişim, çalışmanın kapsamı dışında
bırakılmıştır. Birinci bölümde, genel morfolojinin temel ilkeleri ve
tarihi seyri ile Arap morfolojisinin tarihi seyrine yer verilerek konunun
teorik arka planı oluşturulmuştur. İkinci bölümde, Arap morfolojisinin
geleneksel ve modern dönemi; paradigma, metodoloji, disiplinin adlandırılması,
morfolojik tipoloji, tanım, temel birim, sözcüklerin yapısal
unsurları, kök ve köken meselesi ile kelime tasnifi başlıkları çerçevesinde
sistematik biçimde ve karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Üçüncü
bölümde ise Arap morfolojisinin sesbilim, bürünbilim, sözcükbilim gibi
alanlarla ara kesitlerinde çağdaş dönemde görülen teorik açılımlar ve
yeni kavramlar ele alınmıştır. Özetle bu çalışma, Arap morfoloji araştırmalarının
çağdaş dönemde geçirdiği paradigmatik, metodolojik, kuramsal
ve kavramsal dönüşümü bütüncül bir çerçevede ele almakta ve
bu değişimin panoramik bir betimlemesini sunmaktadır.
Çalışmanın ulaştığı temel sonuçlar şunlardır: Geleneksel dönemdeki
sarf çalışmaları, Arap morfolojisinin özgün yapısal özelliklerini merkeze
almış ve Arapçaya özgü bir morfolojik sistemi çözümleyen kendine
has metodoloji ve kavram setleri geliştirmiştir Modern Arap morfolovii
jisi ise genel morfoloji perspektiften, Arapçanın morfolojik yapısının
evrensel yanlarına ışık tutmuş, metodolojisini, kuram ve kavramlarını
bu bakış açısıyla şekillendirmiştir. Bu süreçte yapılan çalışmalar, genel
morfolojinin kavram setlerini, karşılaştırmalı dil çalışmalarında kullanılabilecek
biçimde Arapçaya kazandırmıştır. Dolayısıyla modern Arap
morfoloji çalışmaları, geleneğin birikimini referans alan, onu tamamlayan,
çeşitlendiren ve zenginleştiren bir nitelik taşımaktadır.