Klasik edebiyatta "Hamse: Beşli Mesnevi" türünün kurucusu Nizamî Gencevî, Azerbaycan ve Türk edebiyatları ile Farsça yazılmış edebiyatta, özellikle "Hamse" türünde özgün ve müstesna bir makama erişmiştir. Başta Azerbaycan, Anadolu, İran, Hindistan olmak üzere, çok geniş coğrafyalarda bu büyük söz ustasının eserleri elden ele dolaşmış, geniş kitlelerce okunmuş ve büyük şairler tarafından örnek alınarak aynı ya da benzeri konularda eserlerine çok sayıda nazireler yazılmıştır.

Şairin aşk ve tasavvufî aşk konulu eseri Leylâ ve Mecnûn, diğer eserlerinden tamamen farklı bir kaynaktan akıp gelmektedir. Arabistan çöllerinde yaşayan iki gencin tutkulu aşk hikâyesini konu alan Leylâ ve Mecnûn, halk arasında yaygın olmasına rağmen, onu ilk kez müstakil bir eser olarak Nizamî dizelere dökmüştür. Nizamî; üslûbu, kurgulaması ve ifade tarzıyla Mecnûn ile Leylâ arasındaki bu dramatik aşk serüvenini önemli ölçüde yeniden kurgulayarak özgün bir tarzla yazmıştır.

Farsça özgün dilinden tam metin olarak Prof. Dr. Nimet Yıldırım'ın yetkin çevirisiyle Türkçeye aktarılan eserin başında Nizamî'nin hayatı ve eserleriyle ilgili bir inceleme verilmiş ve eserin sonuna bazı tarihî şahsiyetler, kavramlarla ilgili bir sözlükçe eklenmiştir.