İslam düşüncesi tarihi, genellikle Batı ile ilişkisi üzerinden değerlendirilmiş, İslam toplumlarının kendi iç dinamikleri ve entelektüel serüvenleri çoğu zaman göz ardı edilmiştir. Ahmad S. Dallal'ın bu eseri, on sekizinci yüzyıl İslam dünyasındaki ıslah hareketlerini Avrupa etkisi olmaksızın, kendi tarihsel, kültürel ve entelektüel bağlamlarında inceler. Dallal, bu dönemdeki önde gelen düşünürlerin, içtihat geleneğini yeniden yorumlayarak ve dinî metinlere doğrudan yönelerek gerçekleştirdikleri köklü entelektüel dönüşümleri detaylandırır. Ayrıca Zeydî, Sünnî ve Şiî âlimlerinin mevcut siyasî ve sosyal krizlere karşı geliştirdikleri özgün çözümleri ve iktidarla kurdukları karmaşık ilişkileri gözler önüne serer.
Avrupasız İslam, İslam düşünce geleneğinin zenginliğini ve özerkliğini vurgulayarak, modern öncesi İslam toplumlarının entelektüel canlılığını, uzlaşma arayışını ve otorite tartışmalarını bütüncül bir perspektifle ele alır. Bu çığır açıcı çalışma, Batı'nın belirlediği çerçevelerin ötesinde bir İslam düşüncesi tarihi arayan herkes için vazgeçilmez bir kaynak niteliğindedir.