Tarihin karanlık sokaklarında yol alırken doğru bir rehber bulmak her zaman kolay değildir. "Tarih İncelemelerine Giriş" işte bu karmaşık yolculuğun duraklarını anlamlandırmak ve tarih bilimlerinin derinliklerine ışık tutmak için yazılmış bir eserdir. Ancak bu eser yalnızca bir tarih özeti sunmak ya da tarih felsefesinin soyut yapıları arasında kaybolmak amacı gütmez. Aksine geçmişi anlamaya yönelik yöntemlerin eleştirisi ve bilimsel düşüncenin tarih yazımına nasıl rehberlik etmesi gerektiği üzerine bir denemedir.
Kitap tarihin "yasaları" ve "benzerlikleri" gibi soyut kavramların peşinde koşan romantik arayışları bir kenara bırakarak tarihsel bilginin nasıl oluştuğunu bu bilginin hangi şartlar altında anlam kazandığını ve sınırlarının nerede çizildiğini sorgular. Tarihsel belgelerin işlevi olayların sınıflandırılması ve tarihsel yapının inşası gibi temel meseleleri ele alır. Böylece yalnızca tarihin nesnelerini anlamakla yetinmeyip bu nesneleri anlamlandıran yöntemlerin mantığını ortaya koyar.
B. Fustel de Coulanges gibi tarihçilerin eleştirilerine kulak veren bu eser tarih felsefesine duyulan güvensizliğin nedenlerini anlamayı ve bu güvensizliğin ötesine geçmeyi hedefler. Ancak bu güvensizliği besleyen metafizik sistemlerin ötesinde tarih biliminin metodolojik sağlamlığını merkeze alır. Tarih yazımında akıl dışı yöntemlere karşı duran ve yerine akılcı bilimsel bir çerçeve koymayı amaçlayan bu kitap tarihçiliğin bir sanat değil bir bilim olarak ele alınması gerektiğini savunur.
Geçmişe dair bilgi edinmenin ötesinde bu bilgiyi anlamlandırma sürecini masaya yatıran "Tarih İncelemelerine Giriş" okuyucuyu sadece bir tarih kitabı okumanın ötesine taşır. Her satırında tarihin yalnızca olayların toplamı değil bu olayları yorumlayan bir düşünce sistemi olduğunu hatırlatır. Şimdi tarihin gizemli dehlizlerinde akıl ve bilimle yol almanın vakti.