Bu kitap, 1930'lu yıllarda şekillenen Türk Tarih Tezi'nin İslâm düşüncesiyle kurduğu ilişkiyi, uzun süre dağınık arşivlerde kalan el yazması ve daktilo metinler üzerinden yeniden ele alıyor. M. Şemsettin Günaltay, Yusuf Ziya Yörükan, Hilmi Ziya Ülken ve İsmail Hakkı İzmirli gibi dönemin önde gelen aydınlarının metinleri ilk kez bu ölçekte derlenerek sistematik bir çerçevede sunuluyor. Çalışma, erken Cumhuriyet'in ulus inşası, modernlik anlayışı ve laiklik yorumunun İslâm'ı nasıl yeniden tanımladığına dair önemli ipuçları taşıyor.

Eserde yalnızca resmî tarih söylemi değil, farklı bağlamlarda İslâm düşüncesine temas eden alternatif yaklaşımlar da görünür kılınıyor. Böylece kitap, hem tarihsel bilinç inşasını hem de dinkimlikmodernlik üçgenindeki düşünsel dönüşümleri anlamak isteyenler için özgün ve güvenilir bir kaynak sunuyor. Türk tarih yazımı ve İslâm düşüncesi üzerine çalışan araştırmacılar için vazgeçilmez bir başvuru niteliğinde.