Kitâbül-İnsâf, İbn Sînânın Aristotelesin felsefesini mükemmelleştirmek, Aristoyu yeterince anlamadıklarını düşündüğü Grek şarihler ile Bağdatlı Hıristiyan filozofları özdeşleştirdiği Mağribî Peripatetik gelenekle hesaplaşarak onların doğru ve yanlış yorumlamalarını ayıklamak ve bu eserde Meşrıkî adını verdiği kendi Meşşâî çizgisini ortaya koymak amacıyla kaleme aldığı en mühim ve hacimli projelerinden biridir. Filozof, aynı amaçla telif ettiğini belirttiği Kitâbüş-Şifâ ve el-Hikmetül-Meşrıkiyye başta olmak üzere diğer eserlerinden farklı olarak Kitâbül-İnsâfta bunu bizzat Aristotelesin metinleri üzerinden gerçekleştirmektedir. Bu itibarla, onun buradaki uğraşısını salt şerh faaliyeti olarak değerlendirmemek gerekir. Filozofun yer yer uzun teorik tartışmalar yapması ve kendi görüşlerine yöneltilebilecek çeşitli itirazları çürütmek için birtakım sorular ortaya atıp onlara çözüm getirmesi, bunun en bariz göstergesidir.
İbn Sînânın taslağını yazdıktan sonra henüz tahrir etmeden bir bozgunda kaybettiği bu eserden geriye yalnızca Üsûlûcyâ, Lambda ve De Anima yorumları kalmıştır. Bunlardan bilhassa Tefsîru Kitâbi Üsûlûcyâ başlıklı Üsûlûcyâ şerhi, Theologia Aristotelis olarak bilinen kitabın özellikle Tanrı-âlem ilişkisi ve akılnefs- beden ilişkisi meselelerinde İslâm felsefesinin kurucu metinlerinden biri olması itibarıyla, gerek İbn Sînânın talebelerince gerek muhtelif İslâm düşünürlerince ciddi bir ilgiyle karşılanmıştır. Eser, muhtevası yönünden İbn Sînânın diğer eserleriyle olan irtibatı bakımından da ayrıca ehemmiyet taşımaktadır. Bu irtibatın en önemli örneği Tefsîru Kitâbi Üsûlûcyânın el-İşârât vet-tenbîhâtın dışında, yetkinleşmenin sonucunda yaşanan haz, sevinç ve mutluluk hâllerini anlatırken İbn Sînânın Makâmâtül-Ârifîndekine oldukça benzer bir sembolik ve mistik üsluba başvurduğu tek eser olma özelliğine sahip olmasıdır. Buna istinaden elinizdeki kitap, Kitâbül-İnsâfın Tefsîru Kitâbi Üsûlûcyâsının incelemesini, ilk tam tahkikini ve Türkçe çevirisini sunmaktadır.