Bir şehri gerçekten tanımak, yalnız sokaklarını bilmek midir; yoksa hafızasını, sözünü, sanatını ve insanlarını da tanımak mı?

Kökü Mazide Olan Atî Kastamonu, geçmişi yalnızca hatırlanacak bir miras değil, geleceği kurarken yeniden okunması gereken canlı bir kaynak olarak ele alıyor. Doç. Dr. Zeki Gürel, şehir üzerine yapılan çalışmaların tarihî ve kültürel değerleri gün ışığına çıkarması, yerel hafızayı kayıt altına alması ve yeni kuşaklara aktarması gerektiği düşüncesinden hareket ediyor. Yazarın ifadesiyle şehir kitapları, bize ait olanı tespit ederek "aydınlık geleceğe bir kapı" aralıyor.

Kitap; Kastamonu'nun şiirinden musikisine, edebiyatından basın tarihine, sanatından kültür hayatına, tarihî şahsiyetlerinden akademik çalışmalarına uzanan geniş bir panorama sunuyor. Ilgaz Şiir Akşamları'ndan Kastamonu şair ve yazarlarına, Karayılan Mahir Dağlı'dan yerel dergilere; Türk boy damgalarından Bahtiyar Vahabzade'ye, Mehmed Âkif'ten Halime Çavuş'a, Leyla Saz'dan Nuri Killigil Paşa'ya kadar birbirinden farklı başlıklar, bir şehrin çok katmanlı kültür hafızasında buluşuyor.

Eserde yer alan yazıların önemli bir bölümü, yazarın 2025 ve 2026 yıllarında Kastamonu Açıksöz gazetesindeki "Kökü Mazide Olan Atî" köşesinde yayımlanan yazıları, Kastamonu'da gerçekleştirilen kültür ve sanat etkinliklerindeki konuşmaları ve çeşitli dergilerde kaleme aldığı metinlerden oluşuyor. Böylece kitap, yalnız akademik bir inceleme değil; yaşayan şehir kültürüne içeriden tanıklık eden bir hafıza, değerlendirme ve kültür envanteri niteliği de kazanıyor.

Kastamonu'nun sahip olduğu kültürel zenginliğin önce kendi insanları tarafından tanınması, ardından Türkiye'ye ve daha geniş bir kültür coğrafyasına taşınması gerektiğini savunan bu çalışma; maziden aldığı kökle geleceğe yönelen bir şehir düşüncesinin izlerini sürüyor. Çünkü bir şehri sevmek, onun yalnız bugününü yaşamak değil; geçmişini bilmek, değerlerini korumak ve geleceğine karşı sorumluluk duymaktır.

Kökü Mazide Olan Atî Kastamonu, Kastamonu'yu tanımak isteyenler kadar; şehir kültürü, yerel tarih, edebiyat, sanat ve kültürel hafıza üzerine düşünen herkes için geçmişten geleceğe uzanan zengin bir okuma daveti.