Marifetnâme, ismi ile müsemma; marifetin, ilim-irfan ve kültürün kaynağıdır. Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri müspet ve manevi ilimlerle mücehhez örnek bir alimdir. Fizikten astronomiye, jeolojiden psikolojiye, maddeden manaya yazdığı eserde herkese yol gösterici olmuştur. Dini konuları, sosyal konuları en güzel şekilde ele alarak izah etmiştir. Önce insanın kendisini tanımasını ve kainata ibret gözüyle bakmasını öğütlerken, insanı doğrudan Allah'ı tanımaya sevk etmektedir. Bir insana lâzım olacak bilgileri, insanın nasıl yükseleceğini, nasıl olgunlaşacağını ve Hakk'ın rızasına nasıl nail olacağını çok güzel ifade etmektedir. Ruh terbiyesinin ne kadar önemli olduğunu, insanın yaratılışına karşı daima şükredici bir kul olarak Allah'ın nimetlerini düşünmesini öğütlemekte ve nurlu bir yol göstermektedir. Fert ve toplum yaşayışının, huzur ve mutluluk içinde olmasının, hayatı devam ettirmenin prensiplerini ortaya koymaktadır. Bu eser, adeta el kitabı gibi daima müracaat edilecek bir rehberdir.

Ragıp Güzel