Sınavlarda bazı cümlelerde boşluk bırakılır ve öğrenciden bu boşlukları seçeneklerden biriyle doldurması istenir. Bizim bütün manevi hayatımızın analiz edildiği bir tabloyu inceleyebilseydik ve orada gizemli bir boşluk görseydik bunun bir sıkıntı tarafından doldurulacak, böylece bütün tabloyu ilerletecek bir boşluk olduğunu anlayabilirdik.
İnsan o sıkıntıyı istemiştir. Nefsiyle istemese de kötülüklerden arınmak ve manevi hastalıklardan şifa bulmak için ruhuyla, kalbiyle istemiştir. Ruhu ve kalbiyle istemese de onun içinde bulunduğu aşağı ivmeli tablodaki durum bu sıkıntıyı talep eden bir dua niteliğine bürünmüştür.

İnsanın dar ve bencil bakışı, başına gelen sıkıntıların, nefsi üzerinde bıraktığı olumsuz etkileri inceler fakat bunlara sebebiyet veren kusurlarını incelemeyi düşünmez. Suçları üzerinde durmaz ama çektiği ceza üzerine çokça düşünür. İçinde bulunduğu vaziyete itiraz eder ama onu bugüne taşıyan dünkü ihmalkâr davranışları hakkında tefekkür etmez.

Hâlbuki kaderden kendisine ulaşmış olan musibet mektubunu insaf ve dikkatle okuyan bir kimse, yaşamdaki kusurlarının neler olduğunu analiz edebilir. Kulluk gidişatının ne durumda olduğunu, yani Allah ile olan irtibatının niteliğini tespit edebilir. Yaşanan her musibet manevi yaraların da şifası olduğuna göre asıl manevi hastalığının hangisi olduğu konusunda isabetli bir çıkarım yapabilir.

Yaşadığımız hayata yeniden, daha yakından ve derinlemesine baktıran Kış Dersleri, yeryüzündeki kısa misafirliğimizi kalp saadeti içinde geçirmenin yollarını öğretiyor.